Ervaringen professionals

Sylvia Wessels, gezinsbegeleider Tussenvoorziening:
‘Een opfriscursus schuldhulpverlening? Heel graag!’

Sylvia Wessels is gezinsbegeleider bij de Tussenvoorziening en begeleidt vijf cliënten. Ze kijkt altijd samen met de cliënt wat hij of zij zelf kan, voordat ze doorverwijst naar een bewindvoerder of Stadsgeldbeheer. Voor meer specifieke financiële kwesties kan ze terugvallen op een financieel specialist van Stadsgeldbeheer. ‘Gelukkig maar, want mijn financiële kennis kan beter...’ 

Hoe kijken jouw cliënten aan tegen financiële begeleiding?
‘Ze vinden het prettig als iemand meekijkt bij de financiën. Ik kijk altijd samen met de cliënt wat hij of zij zelf kan, voordat ik doorverwijs naar een bewindvoerder of Stadsgeldbeheer. Nemen deze partijen het over dan heb ik het een stuk rustiger en kan ik me samen met de cliënt richten op andere leefgebieden die aandacht verdienen. Maar anders gaat er veel begeleidingstijd op aan financiën.’

Kun je daar een voorbeeld van geven?
‘Jazeker. Met een cliënt wil ik al lang een oudergesprek hebben. Maar steeds als ik dat wil doen, is er weer een rekening die acuut betaald moet worden. Dan gaat het uur dat ik voor het oudergesprek gepland had op aan financiële begeleiding. Dit speelt vooral bij cliënten die op het randje zitten, nog niet zijn gekoppeld aan een bewindvoerder of Stadsgeldbeheer. Ze begrijpen rekeningen niet en willen uitleg. Dat kost veel tijd. We hebben het er wel eens over of we niet twee begeleiders op één gezin moeten zetten: een voor de financiën en een voor de rest. Maar dan zit de cliënt weer met zo veel begeleiders...’ 

‘Regels zijn er natuurlijk niet voor niets, maar soms heeft een cliënt wat extra’s nodig’

Hoe staat het momenteel met jouw cliënten?
‘Ik heb twee cliënten die werken en geen schulden hebben, zij hebben genoeg aan administratief geldbeheer. Het salaris komt binnen bij de Tussenvoorziening, waarna de eigen bijdrage en enkele vaste lasten worden ingehouden. De rest gaat naar de cliënt. Dat loopt prima zo. Een derde cliënt met administratief geldbeheer heeft meer begeleiding nodig. Vaak is er gedoe met rekeningen die hij niet op tijd doorgeeft of begrijpt, dan kijk ik met hem mee op de cliëntenportal. Dit kost me wel veel tijd.

Ik heb ook twee cliënten met bewindvoering. Ze zijn net overgestapt naar een andere bewindvoerder waar ze meer vertrouwen in hebben dan in de vorige. Dat heeft te maken met transparantie: ze kunnen bij bewindvoerder SBRU zelf inloggen en kijken waar het geld heen gaat. Dat is goed voor de werkrelatie.’ 

Hebben jullie ook een financieel specialist op wie je kunt terugvallen?
‘Bij het team gezinsbegeleiding is één dag per week iemand van Stadsgeldbeheer op locatie aanwezig. We kunnen bij hem terecht met financiële vragen zoals toeslagkwesties of verrekeningen. Ook kan hij adviseren bij vragen van het team, bijvoorbeeld over welke schuld nou het beste eerst kan worden aangepakt.’

Welke rol speelt het onderdeel financiën in jullie hulpverlening?
‘De ene begeleider heeft meer affiniteit met financiën dan de ander. Er is een soort tweedeling binnen het team: óf je vindt het leuk om kindgesprekken te voeren, óf je richt je op de financiën. Samengaan van beide interesses komt niet veel voor. Geld is zo’n belangrijk thema – vaak is het op financieel gebied een doffe ellende, terwijl het kunnen beschikken over geld de basis is voor de cliënt.’

En hoe sta jij ertegenover?
‘Toen ik net begon bij de Tussenvoorziening vond ik financiën wel leuk. Maar toen kon ik ook nog veel dingen voor en met de cliënt regelen. Maar inmiddels zijn veel zaken ingewikkelder geworden en dat maakt het een stuk lastiger.’

Hoe komt dat volgens jou?
‘De Tussenvoorziening opereert niet meer alleen in Utrecht, maar steeds vaker in randgemeenten. Die hebben allemaal andere inkomensregelingen. In Utrecht krijg je als cliënt bijzondere bijstand voor het inrichten van je nieuwe woning, in Nieuwegein of IJsselstein is dat een lening die je moet terugbetalen. Een nieuwe schuld dus. Inmiddels moet je als opvangmedewerker zo veel regels kennen, dat is niet leuk meer. En na mijn zwangerschapsverlof, twee jaar geleden, was er zo veel veranderd dat ik maar ben gestopt me erin te verdiepen... Met de afdeling Werk & Inkomen van de gemeente Utrecht hebben we een goede band opgebouwd. Men kent daar onze cliënten en beweegt mee. Dit geldt niet voor de ‘nieuwere’ gemeenten. Zij bewegen niet mee en doen veel moeilijker over een uitkering. Zij hebben geen besef van onze doelgroep.’ 

Zijn dat de belangrijkste knelpunten?
‘Nee, waar we ook over struikelen is het lage minimumloon. Wij willen cliënten graag motiveren zelfredzaam te zijn door te gaan werken. Het verschil tussen bijstand en minimumloon is echter zo klein, dat we moeilijk kunnen uitleggen waarom het zo belangrijk is. Een van mijn cliënten ging aan het werk en verdiende daardoor te veel om in aanmerking te komen voor sociale woningbouw. De particuliere huursector was echter weer te duur. Resultaat was dat hij langer in de opvang bleef. Dat soort situaties vind ik heel lastig.’

Vind je dat je voldoende financiële kennis hebt?
‘Doordat we een financieel specialist op locatie hebben, kan ik veel vragen doorspelen. Gelukkig maar, want met mijn financiële kennis kan het wel beter. Ooit heb ik de cursus Schuldhulpverlening van Stadsgeldbeheer gedaan, maar dat is alweer lang geleden. Mocht er een opfriscursus komen, dan volg ik die heel graag!’

Heb je nog een afsluitende boodschap voor de sociale dienst?
‘Regels zijn er natuurlijk niet voor niets, maar soms heeft een cliënt wat extra’s nodig. Maatwerk is dus nodig hoewel ik begrijp dat dat niet altijd kan. Maar beweeg dan vooral mee, sommige cliënten lukt het echt niet omdat ze licht verstandelijk beperkt zijn. Daarvoor is veel herhaling, herinnering en kennis van stress en van onze doelgroep nodig. Met het merendeel van de mensen met schulden is iets aan de hand. Ook al zitten ze niet allemaal in de opvang, toch is er een oorzaak voor dat zij schulden maken. Probeer erachter te komen wat dat is, en stel als gemeente je verwachtingspatroon van deze mensen bij.’ 

Federatie Opvang is de branchevereniging voor opvang, beschermd wonen en aanpak huiselijk geweld.

Gratis nieuwsbrief ontvangen van Federatie Opvang
Meld je hier aan
Contact

Piet Mondriaanplein 25
Postbus 830, 3800 AV Amersfoort.
033 461 50 29