Wouter Busch van Stadsgeldbeheer Utrecht:

‘Wij kennen de doelgroep van haver tot gort’

Wouter Busch

Unitmanager Stadsgeldbeheer

Print Friendly and PDF

Het Utrechtse Stadsgeldbeheer, onderdeel van de Tussenvoorziening, biedt budgetbeheer en schuldhulpverlening aan (ex) dak- en thuislozen, of mensen die dakloos dreigen te worden. De meeste cliënten hebben naast financiële problemen ook veel andere problemen, bijvoorbeeld op het gebied van huisvesting, verslaving of psychiatrie. Unitmanager Wouter Busch geeft inzicht in de werkwijze.

Stadsgeldbeheer vierde eind vorig jaar zijn 20-jarig bestaan en heeft zijn waarde inmiddels wel bewezen. Zo besteedt de gemeente Utrecht de schuldhulpverlening aan kwetsbare groepen al sinds 20 jaar aan hen uit. Wouter Busch: ‘Daar ben ik best trots op. Het zegt wel iets over hoe goed wij het doen voor deze doelgroep. Als onderdeel van de Tussenvoorziening kennen we de doelgroep dan ook van haver tot gort. Dat is een groot pluspunt. En wij sluiten niemand uit, hoe groot de problematiek ook is. We proberen toch altijd een stap verder te komen.’ 

1.200 trajecten
Anno 2018 werken er zo’n 65 mensen bij Stadsgeldbeheer, waaronder zo’n 55 budgetconsulenten/schuldhulpverleners. ‘Reden waarom de Tussenvoorziening Stadsgeldbeheer in 1997 in het leven riep’, aldus Wouter, ‘was dat men inzag dat mensen in begeleid wonen pas echt zelfstandig konden wonen als ze schuldenvrij waren. Mensen in de opvang en begeleid wonen, die vaak ook nog andere problemen hebben zoals verslaving, laaggeletterdheid of een verstandelijke beperking, komen daar zelfstandig niet uit. Zeker 90 tot 95 procent van de cliënten heeft schulden waar ze niet meer uitkomen. Een heel groot deel daarvan kan prima zelfstandig wonen, maar heeft in veel gevallen wel ambulante zorg nodig, waaronder budgetbeheer en schuldhulpverlening.’ Met financiële steun van het ministerie van SZW en diverse fondsen werd Stadsgeldbeheer opgericht. Wouter: ‘Dat eerste jaar hadden we tachtig trajecten lopen. Dat is inmiddels opgelopen tot 1.200 trajecten nu.’ 

Taakverdeling
Stadsgeldbeheer krijgt subsidie van de gemeente Utrecht voor haar werk, vertelt Wouter Busch, omdat Stadsgeldbeheer een deel van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening uitvoert. ‘We krijgen subsidie als stedelijke voorziening voor de doelgroep MO/BW in de stad.’ De gemeentelijke schuldhulpvoorziening in Utrecht is gericht op mensen met een minder problematische achtergrond, aldus Wouter. ‘Wij doen de meer complexe gevallen, waar er meer aan de hand is dan alleen schulden. In het ‘grijze gebied’ vindt overleg met de gemeente plaats over wie een bepaalde cliënt onder zijn hoede neemt.’ Voor de cliënten die naar Stadsgeldbeheer komen, levert de organisatie maatwerk: ‘Iedereen is anders en heeft zo zijn eigen problematiek. Dus kijken we heel zorgvuldig naar de persoon, welke problemen zijn er, welke achtergrond/gezinssituatie is er en dergelijke. Daarop stemmen we het aanbod af, het tempo waarin alles gebeurt enzovoort.’ 

Meer informatie

Lees meer over Stadsgeldbeheer 

Specialistische hulp
Stadsgeldbeheer is een uitstekende aanvulling gebleken op de dienstverlening die de MO/BW organisaties doorgaans bieden. Wouter: ‘De gemiddelde opvangmedewerker of woonbegeleider heeft niet altijd veel affiniteit met financiën of administratie. Hun begeleiding op dit gebied kan nog wel als het gaat om mensen die een duidelijke hulpvraag hebben en nog de regie op hun eigen leven hebben. Maar als de problematiek zo ver gaat dat er echt budgetbeheer nodig is, houdt het op. Budgetbeheer en schuldhulpverlening zijn echt specialistisch, dat is voorbehouden aan de gemeentelijk schuldhulpverlening of Stadsgeldbeheer.' De meeste medewerkers van Stadsgeldbeheer hebben een hbo-opleiding Sociaal-Juridische Dienstverlening. Wouter: ‘Een sterk ontwikkeld sociaal gevoel is belangrijk. Het is zaak om naast inhoudelijke kennis ook een klik te kunnen maken met de cliënten, zodat je hen kunt motiveren en bij de les kunt houden.’

Uniek
Stadsgeldbeheer biedt een totaalpakket van budgetbeheer en schuldhulpverlening en brengt het totale dossier onder bij één consulent op hbo-niveau. Deze voert alle taken uit – ook eenvoudig werk als post archiveren en betalingen invoeren. Wouter: ‘Zodoende kent de consulent het hele dossier van a-z en wordt daarmee vertrouwenspersoon voor de cliënt. Voor onze doelgroep is dat ideaal, dan trek je iemand door die jarenlange periode van schuldsanering heen. Deze aanpak is echt uniek – en hij werkt!’ Stadsgeldbeheer kent zijn clienten en houdt in zijn bejegening sterk rekening met hun situatie. Wouter: ‘Noem het stress-sensitieve dienstverlening: we hebben begrip voor dat mensen zich soms niet aan afspraken houden en sluiten hen niet snel uit van het traject. Mensen krijgen meerdere kansen, mogen wel eens een afspraak vergeten of boos worden. Er spelen vaak grote problemen op de achtergrond, dat zie je terug in hun gedrag. Let wel: we zijn niet naïef, op zeker moment moeten er wel stappen genomen worden, en dat gebeurt dan ook!’ 

Een traject bij ons kost 2.700 euro per jaar, beschermd wonen kost circa 50.000 euro per jaar...’

Langdurige trajecten
Stadsgeldbeheer is pas tevreden over een hulptraject als de twee belangrijkste doelen zijn behaald: alle schulden zijn weggewerkt c.q. onder controle, en de cliënt is weer stabiel. ‘Het hele traject kan in totaal wel zo’n vijf jaar in beslag nemen’, aldus Wouter. ‘Het begint met orde op zaken te stellen: is er een inkomen, welke schulden er zijn, hoe krijgen we de administratie op orde enzovoort. We zorgen dat er geen beslag wordt gelegd, zorgen dat betalingen in gang worden gezet die daarvoor niet plaatsvonden. Stabiliseren en rust brengen. Bij de een duurt dat een halfjaar, bij de ander jaren.’

Na deze fase volgt pas het saneren van de schulden. Bij problematische schulden is dat standaard een periode van 36 maanden. Wouter: ‘Pas daarna gaan we onderhandelen met schuldeisers en doen voorstellen voor een regeling, die vaak forse kwijtschelding inhoudt. Daar gaat veel tijd in zitten. Vaak krijgen schuldeisers maar 5 tot 10 procent van hun oorspronkelijke vordering. Uiteindelijk gaat men akkoord omdat men weet dat er niet veel meer te halen valt bij onze doelgroep.’

Terugval voorkomen
Als iemand eenmaal schuldenvrij is, dan is de vraag of hij zijn eigen budget kan beheren. Deze beoordeling vindt al plaats gedurende het traject. Wouter: ‘Het is van groot belang te voorkomen dat mensen terugvallen. Tijdens het traject kijken we daarom al goed naar de zelfredzaamheid van de cliënt. Kan hij het straks alleen of heeft hij toch nog hulp nodig om niet in de problemen te komen?’ Stadsgeldbeheer werkt daarvoor onder meer met screeningsinstrument Mesis waarmee de zelfredzaamheid van de cliënt wordt gemeten. Wouter: ‘Een deel van de cliënten kan het echt niet, zeker bij mensen met LVB of psychiatrische problemen. Dan kan doorstroming naar beschermingsbewind de beste oplossing zijn, of betaald budgetbeheer.’

Stadsgeldbeheer doet meer om terugval te voorkomen. Zo participeren zij in een stedelijk project om recidive van dakloosheid te voorkomen. Wouter: ‘Hierin zijn alle ketenpartners betrokken: verslavingszorg, woonbegeleiding, buurtteams, gemeentelijke diensten en schuldhulpverlening. We zijn nog niet zo lang bezig, maar het begin is er.’

Effectiviteit
Stadsgeldbeheer streeft ernaar 60 procent van de cliënten schuldenvrij te krijgen. Wouter: ‘Dat lukt ons al twee jaar op rij. Dat klinkt misschien niet zo geweldig, maar gezien de problematiek van de doelgroep is dat een prestatie van formaat. En de 40 procent die we niet schuldenvrij krijgen, maken we desondanks wel een stuk stabieler.’ Dat is volgens hem eigenlijk ook de hogere doelstelling van Stadsgeldbeheer: zorgen dat cliënten stabiel worden en weer zelfstandig kunnen wonen - ook al is het met schulden. ‘Mensen moeten niet meer op straat of in de opvang terechtkomen. Dat wil je niet vanuit menselijke overwegingen, maar ook omdat het de maatschappij immers veel meer kost. 

Federatie Opvang is de branchevereniging voor opvang, beschermd wonen en aanpak huiselijk geweld.

Gratis nieuwsbrief ontvangen van Federatie Opvang
Meld je hier aan
Contact

Piet Mondriaanplein 25
Postbus 830, 3800 AV Amersfoort.
033 461 50 29