Het Utrechts Huishoudboekje:

Financiële stabiliteit met één druk op de knop

Pieter in ’t Hout

Strategisch aanjager digitale innovatie gemeente Utrecht

Print Friendly and PDF

In 2016 startte de gemeente Utrecht met het ‘Huishoudboekje’, gericht op financiële stabiliteit voor Utrechters die moeite hebben met rondkomen. De droom: financiële stabiliteit met één druk op de knop: de maandelijkse inkomsten en uitgaven op orde, gegarandeerde betaling van de maandelijkse vaste lasten en geen verrekeningen achteraf waar de inwoner last van heeft. Pieter in ’t Hout, strategisch aanjager digitale innovatie bij de gemeente Utrecht, is medebedenker en vertelt.


Het Huishoudboekje is een samenwerking van gemeente Utrecht, SVB, UWV, Belastingdienst, BNG (Bank Nederlandse Gemeenten), Buurtteam Utrecht, Mitros, Eneco-Oxxio en Zilveren Kruis. Inwoners bepalen zelf of zij er gebruik van willen maken en houden zo regie op hun financiën. Pieter: ‘Het Huishoudboekje wordt met een beperkt aantal deelnemers uitgevoerd. Door steeds meer deelnemers toe te voegen en steeds meer onderdelen van het systeem te bouwen, te valideren en te leren, groeit het systeem onder onze handen.’

 ‘Leveranciers kunnen gewoon automatisch blijven incasseren, zonder dat we zelf betalingen hoeven te doen’


Escalatie voorkomen
De gemeente zocht naar mogelijkheden om te voorkomen dat mensen hun vaste lasten zoals huur, water, energie en zorgverzekering niet meer kunnen betalen en daardoor in de problemen komen. Pieter: ‘Eigenlijk willen we als gemeente garant staan voor de vaste lasten, ook als de inkomsten laag zijn, en zo escalatie voorkomen. Budgetbeheerders, schuldhulpverleners en bewindvoerders mogen dat wettelijk niet. Bovendien zijn budgetbeheer, schuldhulpverlening en bewindvoering dure en arbeidsintensieve interventies die de inwoner eigen regie en initiatief ontnemen – als hij al in aanmerking komt, want er komt een heel scala aan voorwaarden en eisen bij kijken.’ Het Huishoudboekje, dat zowel leveranciers als inwoners voordelen oplevert, is een veelbelovend alternatief voor mensen die uit de bocht dreigen te vliegen.

Vernieuwend
Pieter: ‘Het meest vernieuwende van het Huishoudboekje is dat de gemeente garant staat voor de vaste lasten. We tekenen een overeenkomst met de inwoner: wij betalen jouw vaste lasten, jij laat al je inkomsten via het Huishoudboekje lopen – een aparte bankrekening van de gemeente. En je krijgt een vast bedrag aan leefgeld, zodat je weet waar je aan toe bent. Wij houden je saldo bij, en zorgen dat je nooit meer dan 1.500 euro in het rood staat. Via een speciale app krijg je een overzicht, zodat je precies weet hoe je er voor staat. Zo’n systeem is voor zover we weten uniek in Nederland.’ Daarnaast wordt er een heleboel handmatig werk uitgespaard, aldus Pieter. ‘Leveranciers kunnen gewoon automatisch blijven incasseren, zonder dat we zelf betalingen hoeven te doen. Dat scheelt iedereen heel veel tijd en administratieve rompslomp.’

 

Meer informatie

Meer informatie over het Huishoudboekje bij Pieter in ’t Hout: p.in.t.hout@utrecht.nl.

Hoe werkt het?
Het Huishoudboekje richt zich op mensen die dreigen in de schulden te raken maar nog geen problematische schulden hebben, of hun schulden onder controle hebben gekregen via bijvoorbeeld Stadsgeldbeheer. Pieter: ‘Een hulpvraag van de burger is nu al voldoende om de incheck te starten. Via een incheck-app wordt genoteerd van welke partijen welke toeslagen, uitkeringen en loon wordt ontvangen en welke vaste lasten er moeten worden betaald, zoals huur/hypotheek, energie, water en zorgverzekering.’ Circa drie weken na het inchecken worden al de eerste inkomsten en vaste lasten via de bankrekening van het Huishoudboekje automatisch verwerkt.

Probleem is dat mensen met schulden zich pas melden als de schulden al te hoog zijn opgelopen, reden waarom deelname laagdrempelig is gehouden: ‘Iedereen mag meedoen, je hoeft niet perse een laag inkomen of uitkering te hebben.’ Een mevrouw doet al mee vanaf het begin, oktober 2017. Zij stond op het punt om bij budgetbeheer een traject in te gaan, maar besloot mee te doen met het Huishoudboekje. Pieter: ‘Deze mevrouw heeft door jaarafrekeningen (bijvoorbeeld energie) en incidentele ontvangsten en een wat lager tweewekelijks leefgeld een kleine 2.000 euro gespaard! En dat terwijl ze zelfs geen internet en telefoon heeft. Het Huishoudboekje blijkt ook zonder die hulpmiddelen te werken.’ 

Groeimodel
Het Huishoudboekje wordt in kleine stapjes verder ontwikkeld. Pieter: ‘We zijn begonnen met vijf proefpersonen, inmiddels zijn dat er acht. Nu zijn we toe aan uitbreiding naar enkele honderden deelnemers.’ In 2018  ligt de focus op het verbeteren van het huidige product: ‘We hebben het inchecken in het Huishoudboekje gestroomlijnd en versneld. Nu gaan we  we de back office verder testen en digitaliseren met meer deelnemers.’

In periodes van vijf weken worden tussentijdse resultaten en producten opgeleverd. Pieter: ‘Door praktijkervaring hebben we geleerd wat de simpelste manier is om het Huishoudboekje met alle partijen werkend te krijgen. In 2019 schalen we als alles goed gaat verder op met nog meer deelnemers. Geïnteresseerde Utrechters of hulpverleners kunnen een e-mail sturen aan huishoudboekje@utrecht.nl. Deelname is gratis.’

  

Federatie Opvang is de branchevereniging voor opvang, beschermd wonen en aanpak huiselijk geweld.

Gratis nieuwsbrief ontvangen van Federatie Opvang
Meld je hier aan
Contact

Piet Mondriaanplein 25
Postbus 830, 3800 AV Amersfoort.
033 461 50 29